Gram altın 7 bin liraya dayanırken bankaların alım-satım arasında açtığı makas 300 liraya kadar çıktı. Yatırımcı, yükselen fiyattan kazanç beklerken satış anında cebinden para kaybediyor. Bunun üzerine vatandaş yeniden kuyumcuya ve yastık altı birikime yöneldi. Uzmanlar, bu durumun finansal sisteme olan güveni zedelediği uyarısında bulunuyor.
KAZANÇ BANKADA ERİYOR: MAKAS 300 LİRAYI AŞTI
Altın fiyatlarındaki sert dalgalanma sürerken, bankaların alış-satış fiyatları arasında uyguladığı makas, yatırımcı için fırsatı kabusa çeviriyor. Gram altının 7 bin lira sınırına yaklaştığı şu günlerde, bankaların işlem ekranlarında alış ile satış arasındaki fark 180 ila 300 lira arasında değişiyor.
Bu durum, fiyatlar yükseldiği için kar ettiğini düşünen yatırımcının, satış yapmak istediğinde ciddi bir kayıpla karşılaşmasına neden oluyor. Bankanın düşük alış fiyatı, piyasa fiyatı ile satış tutarı arasında fark oluşturarak elde edilen kazancı törpülüyor. Bazı bankalarda mesai saatleri dışında bu makasın 500 liraya kadar çıktığı ifade ediliyor.
FİZİKİ ALTIN AVANTAJLI: KUYUMCU MAKASI 80-120 LİRA
Bankalardaki yüksek maliyetlerden kaçmak isteyen yatırımcılar, yeniden kuyumculara yönelmeye başladı. Fiziki altın piyasasında alım-satım makası genellikle 80 ile 120 lira arasında seyrediyor. Bu da bankalara göre yüzde 60'a varan oranda daha düşük bir maliyet anlamına geliyor.
Uzmanlar, fiziki altının hem makas avantajı hem de güvenlik hissi nedeniyle yeniden tercih edildiğini belirtiyor. Özellikle küçük tasarruf sahipleri, bankaların uyguladığı yüksek komisyon ve makas nedeniyle dijital altın tutmaktan vazgeçiyor.
"EKRANDA KAR VAR, GERÇEKTE YOK"
Sosyal medyada yatırımcıların yaşadığı mağduriyetler dikkat çekiyor. 90 gram altın yatırımı yapan bir vatandaş, fiyatların yükselmesine rağmen satış anında gram başına 200-250 lira makas nedeniyle yaklaşık 25 bin lira kaybettiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Ekranda fiyat yükseliyor, kar ettiğimi sanıyorum. Ama satmaya kalktığımda bankanın alış fiyatı piyasanın çok altında kalıyor. Bir daha bankadan altın almam."
Bu tür şikayetlerin çoğalması, bankaların makas politikasının yatırımcı güvenini nasıl aşındırdığını gözler önüne seriyor.
YASTIK ALTI ALTIN YENİDEN BÜYÜYOR
Türkiye'de halihazırda yaklaşık 8 bin ton olduğu tahmin edilen yastık altı altın birikimi, bankalardaki yüksek makas uygulaması nedeniyle daha da artıyor. Ekonomistler, vatandaşın finansal sistem dışında fiziki altın tutmayı tercih etmesinin, ekonomiye kazandırılması hedeflenen tasarrufların sistem dışında kalmasına yol açtığını vurguluyor.
Uzmanlara göre, yatırımcı bankada dijital altın tutmak yerine fiziki altına yönelerek güvenli gördüğü yöntemleri tercih ediyor. Bu durum, bankacılık sisteminin fonlama kapasitesini olumsuz etkilerken, yastık altı birikimin daha da derinleşmesine neden oluyor.
UZMANLARDAN UYARI: MAKAS POLİTİKASI GÖZDEN GEÇİRİLMELİ
Ekonomistler, bankaların uyguladığı yüksek makas aralığının sürdürülebilir olmadığını belirterek şu değerlendirmelerde bulunuyor:
Uzmanlar, bankaların makas politikasını gözden geçirmemesi halinde vatandaşın fiziki altına yönelmeye devam edeceğini ve bunun hem bankacılık sektörü hem de ekonomi yönetimi açısından stratejik bir risk oluşturabileceğini ifade ediyor.