Küresel enerji piyasalarında artan jeopolitik gerilim, petrol fiyatları üzerinden dünya ekonomisini tehdit etmeye devam ediyor. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings'in Başekonomisti Brian Coulton, petrol fiyatlarının uzun süre yüksek seyretmesi halinde küresel büyümede ciddi kayıplar yaşanabileceği uyarısında bulundu.
500 MİLYAR DOLARLIK KAYIP SENARYOSU
Coulton'ın hesaplamalarına göre, petrol fiyatlarının bir yıl boyunca 100 dolar seviyesinde kalması durumunda küresel gayrisafi yurt içi hasıla dört çeyrek sonunda yaklaşık yarım puan daha düşük gerçekleşecek. Bu durumun yaklaşık 500 milyar dolarlık bir ekonomik kayba karşılık geldiğini ifade eden Coulton, yüksek petrol fiyatlarının enflasyonu hızla yükseltebileceğine ve büyümeyi belirgin şekilde yavaşlatabileceğine dikkat çekti.
İYİMSER SENARYO: KISA SÜRELİ YÜKSELİŞ
Fitch Ratings'in baz senaryosunda ise petrol fiyatlarındaki yükselişin "görece kısa ömürlü" olması bekleniyor. Bu durumda küresel ekonominin bu yıl yüzde 2,6 büyüyeceği öngörülüyor. Coulton, Orta Doğu'daki çatışmaların etkilerinin büyük ölçüde geçici olabileceğini, çatışma öncesinde piyasada arz fazlası bulunduğunu ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması halinde fiyatların hızlı şekilde geri çekilebileceğini kaydetti.
ARZ KRİZİ DERİNLEŞİYOR: TARİHİN EN BÜYÜK KESİNTİSİ KAPIDA
Sahadaki gelişmeler ise risklerin devam ettiğini gösteriyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Körfez bölgesindeki tedarik sorunları nedeniyle günlük yaklaşık 10 milyon varil petrolün devre dışı kalabileceğini ve bunun "dünya petrol piyasası tarihindeki en büyük arz kesintisi" olabileceğini açıkladı. Günlük yaklaşık 20 milyon varil petrolün taşındığı Hürmüz Boğazı'ndaki akışın durma noktasına gelmesi, küresel arz endişelerini artırırken fiyatları da yukarı taşıdı.
PETROL FİYATLARINDA SERT YÜKSELİŞ
Uluslararası referans kabul edilen Brent petrolün varil fiyatı, saldırılar öncesinde 73 dolar seviyesindeyken süreç içinde 114 doların üzerine çıkarak son yılların en yüksek seviyelerinden birini gördü. Fiyatlar halihazırda 100 dolar seviyesine yakın seyrediyor. Bu yükseliş, küresel tedarik zincirlerinde aksamalara yol açarken enflasyonist baskıları da artırarak ekonomiler üzerinde ek yük oluşturuyor.
GERİLİM DÜŞECEĞİNE DAİR İŞARET YOK
ING Think tarafından yayımlanan analizde, enerji piyasalarının Hürmüz Boğazı'ndaki kesintinin uzun sürebileceği ihtimalini fiyatlamaya devam ettiği belirtildi. Raporda, gerilimin azalacağına veya petrol ve LNG akışının kısa sürede normale döneceğine dair güçlü bir işaret bulunmadığı vurgulandı.
KÖRFEZ EKONOMİLERİ BASKI ALTINDA
Enerji ihracatına bağımlı ülkeler için riskler büyüyor. Chatham House analisti David Butter, Körfez ülkelerinin bu süreçte ciddi ekonomik kayıplarla karşı karşıya kalabileceğine dikkat çekti. LNG tesisine yönelik saldırı sonrası üretimi duran Katar'ın ihracatındaki bir aylık kesintinin en az 4 milyar dolarlık kayba yol açabileceği tahmin ediliyor. Benzer şekilde, bütçe gelirlerinin büyük kısmını petrol ihracatından sağlayan Irak'ta, uzun süreli gelir kaybının kamu maaşları ve emeklilik ödemelerini zorlayabileceği değerlendiriliyor.