Ortadoğu'da süren askeri çatışma, nükleer tesislerin hedef alındığı yeni bir aşamaya girdi. ABD'ye ait olduğu belirtilen savaş uçaklarının İran'ın Natanz Nükleer Tesisi'ni vurmasının ardından İran, İsrail'in Dimona Nükleer Santrali'nin de bulunduğu güney bölgesini sekiz dalga halinde füzelerle vurdu. Suudi Arabistan da başkent Riyad'ın bulunduğu bölgeye üç balistik füzenin atıldığını duyurdu. Bölge ülkeleri Hürmüz Boğazı'nın güvenliği için ortak çağrı yaparken, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) nükleer kaza riskine karşı uyarılarda bulundu.
İLK SALDIRI: NATANZ'A HAVA HAREKÂTI
İran'ın nükleer programının kalbi olarak kabul edilen Natanz Nükleer Tesisi, Tahran'ın yaklaşık 220 kilometre güneydoğusunda hava saldırısına uğradı. Saldırıda, yalnızca ABD ordusunun envanterinde bulunan B-2 Hayalet bombardıman uçakları tarafından taşınabilen "sığınak delici" bombalar kullanıldı. Söz konusu bombaların 13,6 ton ağırlığında ve 6,6 metre uzunluğunda olduğu belirtildi.
İsrail ordusu saldırıdan sorumlu olmadığını açıklarken, İsrail devlet televizyonu KAN, saldırıyı ABD savaş uçaklarının gerçekleştirdiğini iddia etti. İran Atom Enerjisi Kurumu'ndan yapılan açıklamada, tesise yönelik saldırıya rağmen alınan önleyici tedbirler sayesinde radyoaktif sızıntı yaşanmadığı bildirildi. Açıklamada ayrıca saldırının Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması'nı (NPT) ihlal ettiği vurgulandı.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA), saldırı konusunda bilgilendirildiklerini doğruladı. IAEA Direktörü Rafael Grossi, nükleer kaza riskini önlemek amacıyla bölgedeki askeri kısıtlama çağrısını yineledi.
İRAN'DAN MISİLLEME: 8 DALGA FÜZE SALDIRISI
Natanz'a yönelik saldırının hemen ardından İran, misillemeyi geciktirmedi. 22 Mart sabahından itibaren İran ordusu, İsrail topraklarına sekiz ayrı dalga halinde füze saldırısı düzenledi. Saldırıların odak noktası, İsrail'in güneyinde bulunan Dimona Nükleer Santrali ve çevresindeki yerleşimler oldu.
DİMONA VURULDU: 31 YARALI
İran'ın ilk misilleme dalgası, Dimona Nükleer Santrali'nin bulunduğu bölgeyi hedef aldı. İsrail acil yardım servisi Kızıl Davud Yıldızı'nın açıklamasına göre saldırıda çoğu hafif olmak üzere 31 kişi yaralandı. Saldırı sırasında paniğe kapılan 20 kişi daha çevre hastanelerde tedavi altına alındı.
İran devlet medyası, Dimona'ya düzenlenen saldırının Natanz'a karşılık olduğunu açıkça ifade etti. IAEA ise saldırının ardından Dimona Nükleer Santrali'nde herhangi bir hasar oluşmadığını duyurdu.
ARAD'DA BÜYÜK YIKIM: 6 ÖLÜ, 100'DEN FAZLA YARALI
Aynı saatlerde İran füzeleri, İsrail'in güneyindeki Arad kentini vurdu. İsrail medyasına yansıyan ilk belirlemelere göre saldırıda 6 kişi hayatını kaybetti, 100'ün üzerinde kişi yaralandı. Kentte birçok binada hasar meydana gelirken, üç katlı bir binanın tamamen yıkıldığı bildirildi. Arad'da geniş çaplı yıkım oluşurken, kurtarma çalışmaları devam ediyor.
EİLAT DA HEDEFLER ARASINDA
İran'ın sekiz dalgalık saldırılarının sonuncusu, güneydeki Eilat kentine yöneldi. Saldırıya ilişkin can kaybı veya hasar bilgisi henüz paylaşılmadı.
SUUDİ ARABİSTAN'A FÜZE SALDIRISI
Misilleme dalgaları yalnızca İsrail ile sınırlı kalmadı. Suudi Arabistan savunma birimleri, İran'dan fırlatılan üç balistik füzenin başkent Riyad'ın da bulunduğu bölgeyi hedef aldığını duyurdu. Yapılan açıklamaya göre füzelerden biri hava savunma sistemleri tarafından engellenirken, diğer ikisi boş alanlara düştü. Can kaybı yaşanmadığı bildirildi.
ULUSLARARASI TEPKİLER VE BÖLGESEL AÇIKLAMALAR
Çatışmaların yayılma riskine karşı 22 ülke, Hürmüz Boğazı'nın güvenliğine ilişkin ortak bir açıklama yaptı. Açıklamada, boğazda artan gerilimin uluslararası petrol arzını tehdit edebileceği vurgulanarak tüm taraflara itidal çağrısında bulunuldu. Açıklamayı yapan ülkelerin isimleri henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.
IAEA'DAN İKİ AÇIKLAMA
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, hem Natanz hem de Dimona saldırılarının ardından peş peşe açıklamalar yaptı. Ajans, her iki nükleer tesiste de radyoaktif sızıntı yaşanmadığını doğrularken, Direktör Rafael Grossi, "Nükleer tesislerin askeri çatışmaların hedefi haline gelmesi kabul edilemez. Bu durum bir an önce sonlandırılmalıdır" ifadelerini kullandı.
SON DURUM
Son 48 saat içinde ABD ve İsrail'in ortak hareket ettiği izlenimini güçlendiren Natanz saldırısı ile İran'ın doğrudan nükleer tesise yönelik misillemesi, çatışmanın niteliğini değiştirdi. Bölgedeki askeri kaynaklar, tarafların karşılıklı saldırılarını sürdürebileceğini, tırmanışın önüne geçilmediği takdirde geniş çaplı bir savaş riskinin arttığını belirtiyor.
Türkiye başta olmak üzere bölge ülkeleri, taraflara sağduyu çağrısı yaparken, Hürmüz Boğazı'nda olası bir abluka veya askeri müdahalenin küresel enerji piyasalarında büyük dalgalanmalara yol açabileceği uyarıları yapılıyor.