HAKAN FİDAN’DAN İRAN-ABD-İSRAİL SAVAŞINA İLİŞKİN KRİTİK AÇIKLAMALAR

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, CNN TÜRK Ankara Temsilcisi Dicle Canova’nın da aralarında bulunduğu medya kuruluşlarının Ankara temsilcileriyle iftar programında bir araya geldi. Fidan, İran ile ABD-İsrail arasında tırmanan savaşın bölgesel ve küresel etkilerine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Diplomasi trafiğine ilişkin bilgi veren Fidan, "Savaş olmasın diye mücadele verdik, hatta başlangıcını geciktirdik" dedi.

SAVAŞIN GİDİŞATI VE SENARYOLAR

Hakan Fidan, İran’ın Körfez’deki ABD üslerini hedef almasının bölgesel güvenlik krizini derinleştirdiğini belirterek, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının küresel enerji ve finans piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açabileceği uyarısında bulundu. Fidan, "İran’ın vekil unsurlarında belirgin bir hareketlenme yok, ancak Hizbullah tarafında bazı kıpırdanmalar var. İran halkında rejim değişikliğine yol açacak bir dalgalanma şu an görünmüyor" ifadelerini kullandı.

En olumsuz senaryonun çatışmanın tüm bölgeye yayılması olduğunu vurgulayan Fidan, enerji arz güvenliği risklerine dikkat çekti: "İran’dan doğal gaz akışının kesilmesi ya da Körfez ülkelerinden enerji ithalatında aksama, küresel ölçekte büyük risk doğurabilir. Askeri, siyasi, ekonomik tüm boyutlarıyla çalışıyoruz. Temel talebimiz saldırıların durması ve diplomasiye dönülmesi."

SAVAŞ NE KADAR SÜREBİLİR?

Netanyahu yönetiminin İran’ı tehdit olarak tanımladığını ve rejim değişikliği hedeflediğini söyleyen Fidan, savaşın süresine ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

"Savaş olmasın diye uğraştık, yaratıcı çözümler sunduk. Hatta başlangıcını geciktirdik. Müzakerelerin ortasında savaş başladı; İranlılar bunu diplomasiye ihanet olarak görüyor. Saldıran güçlerin niyeti, İran’ı gelecekte tehdit oluşturamayacak hale getirmek. İran da Körfez’deki enerji hedeflerini vurarak maliyet üretiyor. Ancak İran’ın beklediği karşılık gelmeyebilir. Füze ve dronlarla İsrail’i rahatsız edebilir."

Fidan, savaşın asgari koşulunun İran’ın askeri kabiliyetlerinin etkisiz hale getirilmesi, azami koşulunun ise rejim değişikliği olduğunu sözlerine ekledi.

İRAN’DAKİ PKK VARLIĞI VE TERÖRSÜZ TÜRKİYE

Bölgedeki Kürt grupların hareketliliğini yakından takip ettiklerini belirten Fidan, "Farklı Kürt grupların ittifak kurduğunu, ortak açıklamalar yaptığını görüyoruz. PKK, bulunduğu ülkelerdeki zayıflıklardan istifade eden bir yapı. Terörsüz Türkiye için terörsüz bölge şart. Bu da Suriye, Irak ve İran’ı ilgilendiriyor. Meclis’teki süreç devam ediyor, siyasi partiler raporu aldı, yeni dönemde göreceğiz" dedi.

TÜRKİYE’YE YÖNELİK TEHDİT VE GÖÇ DALGASI İHTİMALİ

İran’ın saldırılarının Türkiye’ye yönelme ihtimaline ilişkin Fidan, "Türkiye kendini her zaman korur. Gerekli iradeye ve yeteneğe sahibiz" yanıtını verdi.

Göç dalgası ihtimaline karşı tüm kurumlarla koordineli hazırlık yaptıklarını belirten Fidan, "Şu anda İran vatandaşlarının sınırdan çıkmasına izin vermiyor. Bu nedenle göç yok. Ancak her türlü senaryoya karşı planlıyız. İran halkı önceki savaşta olduğu gibi şimdilik hareketsiz" diye konuştu.

BÖLGEDEKİ TÜRK VATANDAŞLARININ DURUMU

İran’da yaklaşık 20 bin Türk vatandaşı bulunduğunu açıklayan Fidan, can güvenliği açısından büyük bir sıkıntı olmadığını, ancak hava sahası kapatıldığı için Dubai’de tatilde olan vatandaşların dönüşte sorun yaşadığını söyledi. "Suudi Arabistan hava sahasını açtı, Riyad ve Cidde üzerinden dönüş mümkün. Konsolosluk Çağrı Merkezimize 1500 vatandaşımız bilgi talebiyle ulaştı" dedi.

ULUSLARARASI DİPLOMASİ TRAFİĞİ

Fidan, Avrupalı mevkidaşlarıyla yoğun temas halinde olduklarını belirtti: "Kaja Kallas, Fransa, Almanya, Ursula von der Leyen aradı. Barış için birlikte çalışmaya hazırız. Körfez ülkeleri de ciddi bir durumla karşı karşıya. Umman hala arabuluculuk çabasında. Amerikalılarla da konuşuyoruz."

GAZZE VE CAATSA

Savaşın Gazze’yi de olumsuz etkilediğini söyleyen Fidan, İsrail’in Gazze’ye giriş çıkışları durdurduğunu, Mısır hariç bölge ülkelerinin gündeminin değiştiğini ifade etti. Filistin’e insani yardımların sürdüğünü, uluslararası barış gücü konusunda henüz bir talep gelmediğini belirtti.

CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasına ilişkin İsrail’in istekli olmadığını ima eden Fidan, "Herkes elindeki kartı oynayacak. Ara seçimden önce bir sonuç alınması için çalışılıyor. Biz siyasi adımları attık" dedi.

AVRUPA GÜVENLİK MİMARİSİ

Avrupa’nın kendi güvenlik yapılanmasına ilişkin arayışlarını yakından takip ettiklerini söyleyen Fidan, "Kapsamlı bir plan henüz yok, tartışmalar var. Cumhurbaşkanımızın duruşu net: Kendi mahallemizde bir oluşum olacaksa biz de içinde olmaya hazırız" diye konuştu.