İRAN, YENİ DİNİ LİDERİNİ DUYURDU: İRAN"DA YENİ DİNİ LİDER MÜCTEBA HAMANEY OLDU

İran"da dini lider Ayetullah Ali Hamaney"in ABD ve İsrail"in ortak hava saldırısında hayatını kaybetmesinin ardından, ülkenin yeni dini lideri belli oldu. İran devlet medyası, Uzmanlar Meclisi"nin yaptığı toplantı sonucunda yeni liderin Ali Hamaney"in 56 yaşındaki oğlu Mücteba Hamaney olduğunu duyurdu.

MÜCTEBA HAMANEY KİMDİR?

8 Eylül 1969"da Meşhed"de doğan Mücteba Hamaney, uzun süredir İran yönetiminde perde arkasında etkili olduğu belirtilen, ancak kamuoyunda sınırlı bilinen bir isim olarak tanınıyor. 1979 İslam Devrimi sonrası Tahran"da eğitim alan Hamaney, daha sonra Kum kentinde dini öğrenimini sürdürdü.

İran-Irak Savaşı sırasında (1987-1988) Habib Taburu"nda görev alan Hamaney, bu dönemde İran Devrim Muhafızları Ordusu"yla yakın ilişkiler kurdu. Savaş sırasında birlikte görev yaptığı birçok isim daha sonra İran"ın güvenlik ve istihbarat servislerinde üst düzey konumlara yükseldi.

Mücteba Hamaney"in siyasi arenadaki etkisi özellikle 2005 ve 2009 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde belirginleşti. Mahmud Ahmedinejad"ı güçlü bir şekilde destekleyen Hamaney"in, 2009"daki tartışmalı seçim zaferinde başrol oynadığı ve "Yeşil Hareket" protestolarının bastırılmasında paramiliter Besic milislerinin kontrolünü bizzat elinde tuttuğu ileri sürüldü.

ABD Hazine Bakanlığı, 2019"da yayımladığı bir kararnameyle Mücteba Hamaney"i yaptırım listesine almış ve dini liderin bazı yetkilerini fiilen devraldığı iddialarını gündeme getirmişti. Resmî bir görevi olmamasına rağmen, Kudüs Gücü aracılığıyla Hizbullah, Hamas ve bölgedeki milis grupların finansmanı ve operasyonel kararlarında babası adına yetki kullandığı belirtilmektedir.

Mücteba Hamaney, ABD-İsrail saldırılarında sadece babasını değil; eşi Zehra Haddad Adil"i, annesi Mansure Bakırzade"yi ve oğlunu da kaybetti.

DİNİ KONUMU TARTIŞMA YARATTI

Mücteba Hamaney"in yüksek rütbeli bir din adamı (Büyük Ayetullah) olmaması ve rejimde resmi bir görevinin bulunmaması, yeni liderin seçilmesini tartışmalı hale getiriyor. İran Anayasası"nın öngördüğü yürütme ve idari tecrübeye sahip olmadığı belirtiliyor. Ancak, 1999 yılında din adamı olma yolunda ilerlemek için Kum"da eğitim görmüş ve üst düzey din alimlerinin öğrencisi olmuştur. Babası Ali Hamaney de 1989"da dini lider olduktan sonra hızla "Ayetullah"lığa terfi ettirilmişti.

TRUMP NE DEMİŞTİ?

ABD Başkanı Donald Trump, daha önce yaptığı açıklamalarda Mücteba Hamaney"in seçilmesinin "kabul edilemez" olacağını söylemiş ve yeni liderin kendisinin onaylamadığı biri olması durumunda "çok uzun süre görevde kalamayacağını" ifade etmişti . Trump, ABC News"e verdiği röportajda "Eğer bizden onay alamazsa uzun süre görevde kalamayacak" diye konuşmuştu.

İRAN"DAN SERT TEPKİ

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Trump"ın açıklamalarına sert tepki göstererek, "Kimsenin iç işlerimize karışmasına izin vermeyeceğiz. Yeni liderini seçmek İran halkına kalmış bir şeydir" dedi.