İRAN'DA KRİTİK DÖNEMEÇ: HAMANEY'İN YERİNE OĞLU MÜCTEBA GEÇİYOR

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta düzenlediği ortak operasyonda İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney ve çok sayıda üst düzey İranlı yetkilinin hayatını kaybetmesinin ardından, İran'da yeni lider belirleme süreci başladı. New York Times'ın görüşmelere yakın üç İranlı yetkiliden edindiği bilgiye göre, Hamaney'in oğlu Mücteba Hamaney yeni lider için açık ara öne çıkan isim konumunda.

GÜVENLİK ENDİŞELERİ ATAMAYI GECİKTİREBİLİR

Yetkililer, din adamlarının Mücteba Hamaney'in babasının halefi olduğunu çarşamba günü ilan etmeyi değerlendirdiklerini, ancak bazı üyelerin bunun onu ABD ve İsrail için açık bir hedef haline getirebileceği endişesiyle çekince dile getirdiğini söyledi.

Uzmanlar Meclisi olarak bilinen din adamları, dün sabah ve akşam olmak üzere iki online toplantı gerçekleştirdi. Kum kentinde, meclisin toplanarak yeni dini lideri seçmesinin planlandığı binaya İsrail saldırı düzenledi; İran basını binanın boş olduğunu aktardı.

MÜCTEBA HAMANEY KİMDİR?

56 yaşındaki Mücteba Hamaney, babasının kurduğu güç yapısının gölgesinde faaliyet gösteren, etkili ancak gözlerden uzak bir isim olarak biliniyor. Devrim Muhafızları ile yakın bağları olduğu bilinen Mücteba için üç yetkiliye göre Muhafızlar, İran'ı bu kriz döneminde yönlendirecek niteliklere sahip olduğunu savunarak onun atanması için bastırdı.

Tahran merkezli analist Mehdi Rahmati, "Mücteba şu anda en akıllıca tercih çünkü güvenlik ve askeri aygıtların yönetimi ve koordinasyonuna son derece hakim. Zaten bu görev fiilen onun elindeydi" dedi.

Ancak Rahmati, herkesin bu karardan memnun olmayacağını da vurguladı: "Toplumun bir kesimi bu karara sert ve olumsuz tepki verecek; bunun bir geri tepkisi olacaktır." Rahmati'ye göre hükümet yanlıları onu, şehit olarak gördükleri bir liderin devamı olarak değerlendirecek ve destekleyecek. Ancak hükümet karşıtları da onu rejimin devamı olarak görecek.

DİĞER ADAYLAR KİMLER?

Finale kalan diğer adaylar arasında, Hamaney'in öldürülmesinin ardından oluşturulan üç kişilik geçiş liderlik konseyinde yer alan din adamı ve hukukçu Alireza Arafi ile İslam devriminin kurucu lideri Ayetullah Ruhullah Humeyni'nin torunu Seyyid Hasan Humeyni bulunuyor.

MBS BENZETMESİ: "SERTLİK YANLILARINI TASFİYE EDEBİLİR"

Mücteba Hamaney'e yakın siyasetçilerden Abdolreza Davari, hem kamuoyuna yaptığı açıklamalarda hem de The New York Times'a verdiği röportajlarda, Hamaney'in babasının yerine geçmesi halinde Muhammed bin Selman tarzında bir figür olarak ortaya çıkabileceğini söyledi.

Savaş öncesinde gönderdiği bir mesajda Davari, "Son derece ilerici biri ve sertlik yanlılarını tasfiye etmeye yönelecek. Onun atanmasını bir kabuk değiştirme olarak görün" dedi.

TRUMP: "EN KÖTÜ SENARYO, ÖNCEKİ KADAR KÖTÜ BİRİNİN BAŞA GEÇMESİ"

ABD Başkanı Donald Trump, dün Washington'da düzenlenen basın toplantısında ABD'nin İran'da potansiyel lider olarak gördüğü birçok kişinin cumartesiden bu yana öldürüldüğünü söyledi ve "Yakında kimseyi tanıyamayacağız" dedi.

İran'daki en kötü senaryonun ne olabileceği sorulduğunda ise, "Sanırım en kötü senaryo şu olur: Biz bunu yaparız ve önceki kişi kadar kötü biri başa geçer. Evet, bu olabilir. Bunun olmasını istemiyoruz" ifadelerini kullandı.

UZMANLAR MECLİSİ VE LİDERLİK SÜRECİ

Uzmanlar Meclisi, halk oylamasıyla seçilen 88 kıdemli Şii din adamından oluşuyor ve İran Anayasası uyarınca dini lideri atama, denetleme ve görevden alma yetkisine sahip. Bu, İslam Cumhuriyeti'nin 47 yıllık tarihinde meclisin seçeceği ikinci dini lider olacak.

Meclis 1989'da Ayetullah Ali Hamaney'i seçerek yeni kurulan teokratik sistemin başına getirmişti. Hamaney, kırk yılı aşkın süre boyunca mutlak yetkilerle ülkeyi yönetti.

AİLE TRAJEDİSİ: EŞİ, ANNESİ VE OĞLU DA ÖLDÜ

İran hükümetine göre, Mücteba Hamaney'in eşi Zahra Adel, annesi Mansure Hojasteh Bağerzade ve bir oğlu da cumartesi günü düzenlenen saldırılarda babasıyla birlikte hayatını kaybetti.

Bu durum, Mücteba Hamaney'in hem siyasi hem de kişisel olarak ağır bir yükün altına gireceğini gösteriyor. Uzmanlar, önümüzdeki günlerde İran'ın iç siyasetinde ve bölgesel dengelerde önemli değişimler yaşanabileceğini belirtiyor.