İran’da 28 Aralık’tan bu yana süren protestolar, ülkeyi son yılların en ağır insan hakları tablosuyla karşı karşıya bıraktı. ABD merkezli sivil toplum kuruluşu İran İnsan Hakları Aktivistleri (HRA), sahadan toplanan verilerle hazırladığı kapsamlı raporu kamuoyuyla paylaştı.
CAN KAYBI 3 BİN 90’A YÜKSELDİ
HRA’nın güncel verilerine göre, protestolar sırasında hayatını kaybedenlerin sayısı 3 bin 90 olarak kayıtlara geçti. Ölenlerin büyük bölümünü protestocular oluşturdu.
Raporda yer alan bilgilere göre:
HRA, henüz doğrulama süreci devam eden 3 bin 882 ek ölüm ihbarının daha bulunduğunu belirterek, gerçek can kaybının açıklanan rakamların çok üzerinde olabileceği uyarısında bulundu.
CEZAEVLERİNDE DOLULUK ALARMI
Raporda, protestoların bastırılması sürecinde kitlesel tutuklamalara da dikkat çekildi. Buna göre şimdiye kadar 22 bin 123 kişi gözaltına alındı veya tutuklandı. Çatışmalar sırasında 2 bin 55 kişinin ağır şekilde yaralandığı, yaralıların önemli bir bölümünün ise tıbbi yardıma erişimde ciddi sorunlar yaşadığı aktarıldı.
EKONOMİK PROTESTOLAR SİYASİ KRİZE DÖNÜŞTÜ
Aralık ayı sonunda hayat pahalılığı ve ekonomik koşullara yönelik taleplerle başlayan gösteriler, güvenlik güçlerinin sert müdahaleleri sonrası siyasi bir boyut kazandı. Uzmanlar, artan can kayıpları ve tutuklama sayılarının ülkedeki toplumsal gerilimi daha da tırmandırabileceği görüşünde.
ULUSLARARASI TOPLUMA ÇAĞRI
İran yönetiminden raporda yer alan rakamlara ilişkin henüz resmi bir doğrulama ya da yalanlama gelmezken, uluslararası insan hakları kuruluşları Birleşmiş Milletler’e (BM) çağrıda bulunarak, İran’daki olaylara ilişkin bağımsız bir soruşturma komisyonu kurulmasını talep ediyor.