İSTANBUL’DAN BÜYÜK GÖÇ: ARTAN MALİYETLER MEGAKENTİ BOŞALTIYOR

İstanbul’da yaşam maliyetlerinin her geçen gün artması, megakenti terk edenlerin sayısını gözle görülür biçimde yükseltiyor. Özellikle kiralardaki sert artış, deprem endişesi, gıda fiyatları, yoğun trafik ve sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan zorluklar, binlerce vatandaşı daha sakin ve ekonomik şehirlere yöneltiyor. Dünyanın en pahalı şehirleri arasında gösterilen İstanbul, dar ve orta gelirli aileler için giderek daha yaşanmaz hale geliyor.

TÜİK VERİLERİ GÖÇÜ NET ORTAYA KOYUYOR

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verileri, İstanbul’dan dış göçün boyutunu gözler önüne seriyor. 2023 yılında İstanbul’dan başka illere taşınanların sayısı 581 bini aşarken, 2024’te bu rakam yaklaşık 369 bin olarak kaydedildi. Böylece son iki yılda megakenti terk edenlerin sayısı 950 bin 783’e ulaştı. Göç edenlerin en çok tercih ettiği şehirler arasında Ankara, İzmir, Antalya ve Bursa öne çıkıyor.

EĞİTİM VE YAŞAM KALİTESİ BELİRLEYİCİ

TÜİK verilerine göre iller arası göçün en önemli nedenleri arasında daha iyi eğitim imkânları ve yaşam koşulları yer alıyor. Türkiye genelinde geçen yıl yaklaşık 2,7 milyon kişi şehir değiştirdi. Bunların 479 bini eğitim, 512 bini ise daha iyi konut ve yaşam koşulları nedeniyle göç etti. Eğitim sebebiyle taşınanların büyük bölümünü lise ve üniversite mezunları oluştururken, yaşam kalitesi arayışıyla göç edenler arasında da orta ve yüksek eğitim düzeyine sahip bireylerin ağırlıkta olduğu görülüyor.

KİRALAR CEP YAKIYOR

İstanbul’dan ayrılma kararında kira fiyatları en belirleyici faktörlerden biri olarak öne çıkıyor. Konut giderleri, megakentte aile bütçelerinin en büyük kalemi haline gelmiş durumda. Endeksa’nın 2025 verilerine göre İstanbul’da ortalama kira 33 bin liranın üzerine çıktı. Bu rakam 2024’te yaklaşık 25 bin lira seviyesindeydi. Antalya’da ise 2025 Kasım itibarıyla ortalama kiralar 25–26 bin lira bandında seyrediyor. Her iki şehirde de artış sürerken, İstanbul’daki yüksek rakamlar sabit gelirliler için ciddi bir yük oluşturuyor.

YENİ BİR HAYAT ARAYIŞI

İstanbul’dan göç edenlerin hikâyeleri, bu sürecin sadece adres değişikliğinden ibaret olmadığını gösteriyor. İstanbul’dan Tunceli’ye taşınan Ali H., yoğun trafik ve kalabalığın yaşam kalitesini düşürdüğünü belirterek, “Bir yere gidip çay içmenin, yemek yemenin bile zorlaştığı bir yerde yaşamanın anlamı kalmıyor” sözleriyle duygularını dile getiriyor. İstanbul’dan Antalya’ya yerleşen Şule B. ise kararın uzun bir sürecin sonunda alındığını belirterek, “İstanbul’da sürekli koşuşturma içindeydik. İş ve ev arasında sıkışmıştık, kendimize ve hayatımıza vakit ayıramıyorduk” dedi.

Artan yaşam maliyetleri ve yıpratıcı şehir hayatı, her yıl daha fazla İstanbulluyu başka kentlerde yeni ve daha sakin bir yaşam kurma hayaline yönlendiriyor.