SAVAŞIN GÖLGESİNDE DOLAR FIRTINASI: ENDEKS 100'Ü AŞTI, PİYASALARDA PANİK HAVASI

ABD dolarının euro, İsviçre frangı, Japon yeni, Kanada doları, İngiliz sterlini ve İsveç kronu karşısındaki değerini ölçen dolar endeksi, Orta Doğu'da tırmanan gerilimle birlikte adeta fırladı. Endeks, 25 Kasım 2025'ten bu yana ilk kez 100 psikolojik sınırının üzerine çıkarak 100,3 seviyesini gördü. Yıl başından bu yana yaklaşık yüzde 2 değer kazanan dolar, adeta altına meydan okuyarak en güvenli liman olduğunu bir kez daha kanıtladı.

İRAN-İSRAİL GERİLİMİ PİYASALARI VURDU

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ile Tahran yönetiminin misillemeleri, bölgede belirsizliği tavan yaptırdı. Bu belirsizlik ortamı, küresel piyasalarda güvenli liman talebini patlatırken, yatırımcıların soluğu dolarda almasına neden oldu. Orta Doğu'da devam eden gerilim, enerji piyasalarında arz güvenliği konusundaki kaygıları artırarak petrol fiyatlarında yukarı yönlü baskıyı güçlendirdi.

PETROL FİYATLARI ENFLASYONU YENİDEN ALEVLENDİRİYOR

Enerji maliyetlerindeki artışın küresel enflasyonu yeniden hızlandırabileceği yönündeki beklentiler, piyasalardaki risk algısını da yükseltti. Londra merkezli Ballinger Group FX Piyasalar Analisti Kyle Chapman, durumu şöyle değerlendirdi:

"ABD ve Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) satış baskısını hafifletme çabalarına rağmen ham petrolün 100 dolar civarında seyretmeye devam etmesiyle dolar endeksi, kasım ortasından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı".

FED'İN FAİZ İNDİRİMİ HAYALLERİ SUYA DÜŞTÜ

Jeopolitik risklerin enerji fiyatları üzerinden enflasyonu beslemesi, merkez bankalarının para politikalarında daha temkinli ve sıkı bir duruş sergilemesi gerektiği beklentisini güçlendirdi. Özellikle ABD Merkez Bankası'na (Fed) yönelik faiz indirimi beklentileri bu gelişmelerle birlikte zayıfladı.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in yılın ilk faiz indirimini temmuz toplantısında yapacağı beklentileri ötelenirken, yıl genelinde daha önce 2 olan gevşeme adımı beklentisi 1'e düştü. Yani piyasalar artık Fed'in bu yıl sadece bir kez faiz indireceğini fiyatlıyor.

PARİTELERDE KAN KAYBI

Doların küresel çapta değer kazanması, diğer para birimleri karşısında da sert hareketlere yol açtı:

Euro/dolar paritesi 1,1433 seviyesine kadar gerileyerek Ağustos 2025'ten bu yana en düşük seviyeyi gördü . Avrupa ekonomisindeki durgunluk endişeleri ve enerji krizi, euroyu adeta eritiyor.

Dolar/İsviçre frangı paritesi 0,7895 ile 23 Ocak 2026'dan bu yana en yüksek seviyeye çıktı . Geleneksel güvenli liman İsviçre frangı bile dolar karşısında tutunamıyor.

Dolar/yen paritesi ise 159,68 ile Temmuz 2024'ten bu yana en yüksek seviyeyi test etti . Japon Merkez Bankası'nın ultra gevşek para politikasını sürdürmesi, yenin değer kaybını hızlandırıyor.

UZMANLAR NE DİYOR?

Societe Generale FX Strateji Başkanı Kit Juckes, doların yükselişinin kalıcı olabileceğini belirterek şu çarpıcı değerlendirmeyi yaptı:

"ABD Başkanı Donald Trump daha zayıf bir doları ve daha düşük faiz oranlarını tercih ettiğini açıkça söylüyor. Ancak ABD ekonomisinin dirençli olduğunu kanıtladı. ABD, artık önemli bir petrol üreticisi ve doların rezerv para birimi statüsü belirsizlik zamanlarında bu para birimini desteklemeye devam ediyor".

Juckes, öngörüsünü de ekledi: "ABD ekonomisinde önemli bir yavaşlama ve petrol fiyatlarındaki yükselişin tersine dönmesi gibi bir durum yaşanmadığı sürece, doların bu yıl boyunca ve 2027'ye kadar yükselmeye devam etmesini bekliyoruz".

İstanbul Bilgi Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu ise dolara yönelişin nedenlerini şöyle sıraladı:

"Doların dünyanın en büyük rezerv parası olmasının yanı sıra dünya ticaretinde ve yatırımlarında yüzde 57-58 payının olması güvenli liman statüsünü devam ettiriyor. Yatırımcı dolar tutmayı tercih ediyor çünkü dünyanın her yerinde dolarla bir şey alabilir, yatırım yapabilir".

Aslanoğlu, altının da güvenli liman olarak öne çıktığını ancak herkese yetecek kadar altın bulunmadığını vurgulayarak, "Herkese yetecek kadar doları ABD basıp sağlayabilir. Ana nedenlerden birisi de bu" dedi.

TÜRKİYE'DE DOLAR VE EURO NE DURUMDA?

Yurt içinde de hareketlilik devam ederken, dolar/TL 43,85 lira seviyesinden işlem görürken, euro ise 51,72 TL seviyelerinde seyrediyor. Jeopolitik risklerin artması ve küresel dolar talebi, TL'yi de baskılamaya devam ediyor.

GÖZLER BÖLGEDE

Jeopolitik risklerin enerji fiyatları üzerinden küresel varlık fiyatlamalarını etkilemeye devam ettiği değerlendiriliyor. Gözler şimdi, Orta Doğu'da tansiyonun düşürülüp düşürülemeyeceğine ve merkez bankalarının bu yeni tabloya nasıl tepki vereceğine çevrilmiş durumda.

Ancak uzmanlara göre, jeopolitik risklerin azalması ve petrol fiyatlarının gerilemesi olmadığı sürece doların güçlü seyri devam edebilir. Savaşın gölgesinde dolar fırtınası dinmek bilmiyor.