UZMANLARDAN UYARI: “BU BİR DİJİTAL İŞGAL”

Sanal medya platformlarının Türkiye’de topladığı verilerin yabancı istihbarat servislerine sızdırıldığı iddiaları, milli güvenlik tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Uzmanlar, küresel dijital platformların yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda stratejik ve güvenlik boyutunda ciddi riskler barındırdığına dikkat çekerek, “Dijital Vatan” savunmasının artık zorunlu hale geldiğini vurguluyor.

REKLAM PARASI YURT DIŞINA, ALGI OPERASYONU TÜRKİYE’YE

Geleneksel savaş yöntemlerinin yerini gayri nizami harp ve algı operasyonlarına bıraktığı günümüzde; X, YouTube, Instagram, Facebook, WhatsApp, TikTok ve benzeri yabancı dijital platformlar yalnızca iletişim aracı olmaktan çıktı. Uzmanlara göre bu mecralar, ülkelerin iç güvenliğini, toplumsal huzurunu ve siyasi istikrarını hedef alan stratejik aktörler haline geldi.

Sabah Gazetesi’nde yer alan habere göre, söz konusu platformlara 2024 yılında Türkiye’den reklam yoluyla yaklaşık 158 milyar TL aktarıldı. Bu durum hem ulusal ve yerel medyayı ekonomik olarak zora soktu hem de reklam gelirlerinin büyük bölümünün yurt dışına gitmesine neden oldu.

YEREL MEDYA KAYBEDİYOR, YABANCI PLATFORMLAR BÜYÜYOR

Türkiye’de reklam harcamalarında yerel basının payı 2014 yılında yüzde 80 seviyesindeyken, bu oran 2019’da yüzde 52’ye, 2024’te ise yüzde 26’ya kadar geriledi. Aynı dönemde yabancı dijital platformların payı yüzde 20’den yüzde 74’e yükseldi. Uzmanlar, bu tabloyu “ekonomik bağımlılık ve dijital kuşatma” olarak değerlendiriyor.

“VERİLER SIZDIRILIYOR, TOPLUMSAL HARİTALANDIRMA YAPILIYOR”

Uzmanlara göre milyonlarca kullanıcıya ait kişisel veriler, büyük veri (big data) sistemleri üzerinden işlenerek siyasi ve istihbari amaçlarla kullanılabiliyor. Seçim süreçlerinde manipülasyon, afet dönemlerinde dezenformasyon ve toplumsal olaylarda algı yönetimi bu veriler üzerinden yürütülüyor.

Elde edilen verilerle bireylerin eğilimleri analiz edilerek kişiye özel içerikler sunuluyor ve tercihlerin doğrudan yönlendirilmesi hedefleniyor. Yabancı istihbarat servislerinin bu bilgileri “toplumsal haritalandırma” amacıyla kullandığı iddia ediliyor.

“KENDİ KUŞATMAMIZI KENDİ PARAMIZLA FİNANSE EDİYORUZ”

Kastamonu Üniversitesi Yapay Zekâ Çalışmaları Koordinatörü Prof. Dr. Tunay Kamer, yabancı dijital platformların Türkiye’de elde ettikleri gelirlerle yine Türkiye aleyhine algı operasyonları yürüttüğünü belirterek, “Bu sadece ekonomik bir kayıp değil, kendi kuşatmamızı kendi kaynaklarımızla finanse etmek anlamına geliyor” dedi.

Kamer, denetimsiz algoritmaların potansiyel birer istihbarat unsuru haline geldiğini vurgulayarak, dijital güvenliğin artık milli güvenliğin ayrılmaz bir parçası olduğunu ifade etti.

ÇÖZÜM: DİJİTAL EGEMENLİK VE YERLİ TEKNOLOJİ

Uzmanlara göre çözümün temelinde dijital egemenlik yatıyor. Yerli ve milli büyük dil modellerinin geliştirilmesi, veri güvenliği, risk yönetimi ve siber dayanıklılık artık bir tercih değil, zorunluluk olarak görülüyor.

Devletin yabancı platformlardan Türkiye’ye özel risk raporları ve şeffaflık talep etmesi, kurumların kriz dönemlerinde hızlı doğrulama mekanizmaları kurması ve vatandaşların dijital içeriklere karşı daha bilinçli hareket etmesi gerektiği belirtiliyor.

“KÜLTÜREL EROZYON VE TOPLUMSAL ÇÖZÜLME RİSKİ”

Marmara Üniversitesi’nden Prof. Dr. Serhat Ulağlı ise dijital platformların kültürel ve toplumsal etkilerine dikkat çekti. Denetlenmeyen içeriklerin örtük mesajlar ve eşik altı manipülasyonlarla toplumsal yapıyı zedelediğini belirten Ulağlı, özellikle gençlerin rol modeller üzerinden yönlendirildiğini ve kaotik süreçlere sürüklendiğini ifade etti.

Ulağlı, dijital mecraların denetlenmesinin yalnızca iletişim değil, doğrudan milli güvenlik meselesi olduğunu vurguladı.