VEKİLLERİ DÜŞÜNDÜREN DÜZENLEME MECLİS’E GELİYOR

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), yasama süreçlerinin niteliğini artırmak ve genel kurulda yaşanan tartışma ve gerilimlerin önüne geçmek amacıyla Avrupa parlamentolarını örnek alan yeni bir çalışma başlattı. Bu kapsamda Meclis Araştırma Hizmetleri Başkanlığı tarafından hazırlanan “Fransa Parlamentosunda Yasama, Denetim ve Bütçe Süreçleri Raporu” milletvekillerine dağıtıldı.

Raporda en dikkat çeken başlık, milletvekillerine yönelik uygulanması planlanan yeni disiplin cezaları oldu.

DÖRT KADEMELİ “FRANSIZ USULÜ” DİSİPLİN

Taslak çalışmaya göre, milletvekillerinin genel kurul salonundaki davranışları hafiften ağıra doğru dört farklı disiplin cezası ile karşılık bulacak. Özellikle kürsüde hakaret, tehdit veya fiziki müdahale gibi durumlarda şu yaptırımların uygulanması öngörülüyor:

• Sözlü İhtar: Düzene davet ve hafif uyarı niteliği taşıyacak, herhangi bir maddi yaptırım içermeyecek.
• Tutanaklara Geçen Uyarı: Ceza resmi kayıtlara işlenecek, milletvekilinin maaşından dörtte bir oranında kesinti yapılacak.
• Kınama: Bu aşamada maaş kesintisi yarım maaşa kadar çıkacak.
• Geçici Uzaklaştırma: En ağır yaptırım olarak, milletvekilinin maaşından iki ay boyunca kesinti yapılacak. Ayrıca vekil, 15 birleşim boyunca Meclis çalışmalarına katılamayacak ve TBMM binasına girişi yasaklanacak.

KANUNLAR KOMİSYONDA “PİŞECEK”

Türkiye Gazetesi’nin haberine göre, iç tüzük değişikliğinin tek hedefi disiplin düzenlemesi değil. Mevcut sistemde sıkça dile getirilen “kanunların yeterince tartışılmadan genel kurula gelmesi” eleştirilerine karşılık, “Komisyon Odaklı Model” öneriliyor.

Bu modele göre:

• Kanun tekliflerinin ana çerçevesi ve teknik ayrıntıları komisyonlarda netleştirilecek.
• Komisyon raporları yasama sürecinde daha belirleyici olacak.
• Genel kurul ise teknik ayrıntılardan ziyade siyasi müzakerelerin yürütüldüğü ana zemin haline gelecek.

AYM’NİN İPTAL KARARI DİKKATE ALINACAK

Benzer bir düzenleme 2018 yılında iç tüzüğe eklenmiş, ancak Anayasa Mahkemesi (AYM) maaş kesintisi öngören hükümleri iptal etmişti. Yeni çalışmada, yaptırımların hukuki altyapısının AYM kararları doğrultusunda yeniden düzenlenmesi ve anayasal güvenceye kavuşturulması hedefleniyor.

Hazırlıkların tamamlanmasının ardından iç tüzük değişikliğinin Meclis gündemine gelmesi bekleniyor.